|
Gökbilimci William Herschel'in Uranüs'ü
nasıl keşfetdiğini anlatıyor: " Gemini takımyıldızı civarındaki
yıldızlara bakarken, diğerlerinden daha büyük olan bir tane
gördüm. Bu beklenmedik görüntü karşısında onu, Gemini takımyıldızındaki
yıldızlarla ve Auriga ile Gemini arasındaki küçük yıldızla
kıyasladım, sonuçta hepsinden daha büyük olduğunu gördüm.
Bu durumda onun bir kuyruklu yıldız olduğu sonucuna vardım."
. Şüphesiz bu buluş Güneş sistemi araştırmalarını hızlandırmıştır.
|
Güneş sisteminin derinliklerinde,Uranüs’ün
1,6 milyar kilometre ötesinde dev gezegenlerin sonuncusu olan
Neptün bulunur. Neptünlü gökbilimciler -tabi eğer varlarsa-
Dünya hakkında hiçbir şey bilmiyor olmalılar. Ama çok gariptirki
Dünyalı gökbilimciler daha onu gözlemlememişken bile varlığından
haberdarlardı. Uranüs gezegeninin hareketlerindeki düzensizlik
daha dış yörüngedeki başka bir gezegenin çekim etkisini akıllara
getiriyordu.
|
Plüto’un durumu hala bir bilmece. Gezegene
benzemiyor; normal bir asteroid de değil; gezegenimsi olduğundan
da emin değiliz. Yirmi birinci yüzyıl içinde onu yakından
inceleme imkânımız olacak. Gönderilmesi düşünülen sondanın
planları hazır, ancak ne zaman yola çıkacağını henüz bilmiyoruz.
Plüto’un hayal edebileceğimiz en yalnız ve ıssız dünya olması
muhtemel ama yinede görülmeye değer olduğundan hiç kuşkum
yok. Fotoğrafta uydusu Charon ile görülüyor.
|
Gezegenimizden hacmen yaklaşık 1000 kez
büyük olan dev gezegen Jüpiter'in pek çok uydusu vardır. Bu
uydulardan bazıları Plüto'dan daha büyük olmakla beraber Jüpiter'in
yanında minicik kalırlar. Bu fotoğrafta görülen Ganymed uydusu
ne kadar ufak kaldıklarının kanıtıdır. 4 adet uydusu amatör
teleskoplar yardımıyla rahatlıkla görülebilir. Hatta bir gecelik
gözlemin ardından uyduların Jüpiterle sergiledikleri örtülmeler
ve transit geçişler görülebilir. Uygun zamanlarda, jüpiter'in
büyük kırmızı lekesi görülmeye değerdir.
|
|
Jüpiter'in 4 büyük uydusundan biri olan
IO sergilediği volkanik faaliyetlerle ilgi çeker. Dünya'nın
ilk zamanlarında gerçekleşen türden büyük tektonik hareketler
gözlenmesi nedeniyle , IO'nun ilerde yaşanabilir olacağı konusunda
teoriler üretilmiştir.Fotoğrafta görülen ikinci nokta, Jüpiter
üzerindeki gölgesidir.
|
Küçük teleskoplar ve dürbünler ile yuvarlak
şekli kolayca görülebilir. Orta boy teleskoplar ile atmosferindeki
bantlar ve "büyük kırmızı leke" (Dünya'ya dönük olduğunda)
ayırt edilebilir. Ekvator bölgesi kutup bölgelerine göre daha
hızlı dönmektedir. Bunun sonucu olarak gaz yapıdaki gezegen'in
sabit bir yüzey şekli yoktur.
|
Dünya'dan gözlem yapıldığında sadece iç
gezegenler ve Ay evre gösterir. Diğer gezegenler disk yapılarını
korurlar. Fakat daha dışardan gözlem yapılırsa gezegenlerin
tamamının evre gösterdiği görülür. Fotoğraf Jüpiter'in yakınından
geçerken Cassini uzay aracı ile alınmıştır. Aydınlık tarafa
bakarak Güneşin o andaki konumu tahmin edilebilir.
|
Dev gezegenin çekim gücü altında hızlı bir
şekilde dönen uydulardan birisi.Jüpiter'in iyi bilinen uyduları
16 tanedir. Metis, Adrastea, Amalthea, Thebe, Io, Europa,
Ganymede, Callisto, Leda, Himalia, Lysithea, Elara, Ananke,
Carme, Pasiphae, Sinope . Ayrıca yeni bulunan pek çok ufak
uydusuda bulunmaktadır.
|